Wadden in Beeld

Wadden in Beeld is een uitgave van de Kerngroep Basismonitoring Wadden. Daarin werken het Rijk, de provincies, de gemeenten en de natuurorganisaties aan beter beheer van de Waddenzee. Ook de NAM en de Waddenacademie zijn hierbij betrokken. In de digitale versie zijn koppelingen opgenomen, met links naar alle brondocumenten. De waargenomen signalen zijn een belangrijke bron voor het bijstellen en aanscherpen van de Basismonitoring Wadden. Alle jaargangen zijn gebundeld in een lustrumeditie met vijf jaar Wadden in Beeld (pdf 14 Mb).

 

Wadden in Beeld 2020

Opvallende trends in natuur en landschap van de Wadden

Het jaarboekje Wadden in Beeld (versie 2020, Pdf, 19,6 Mb) is weer verschenen. Het boekje benoemt en duidt nu voor de 6e keer opvallende trends uit de natuur, in het landschap, en registreert ook maatschappelijke ontwikkelingen in het Waddengebied. Het jaar 2020 vormt het referentiekader. Het eerste exemplaar is vandaag uitgereikt door Linda-Rose Santhagens van Rijkswaterstaat, plv. voorzitter van het Opdrachtgeversoverleg Basismonitoring Wadden, aan Marre Walter, directeur Beheer van de Beheerautoriteit Waddenzee.

In 2020 werd de wereld opgeschrikt door het coronavirus. Dat had ook impact op de Wadden. Door de maatregelen waren er landelijk bijvoorbeeld minder schepen beschikbaar voor de monitoring. Toch is het voor de Waddenzee gelukt om vrijwel alle monitoring – soms met wat vertraging - doorgang te laten vinden. Wel waren de Wadwachters op onder andere de Richel en Engelsmanplaat in 2020 afwezig door coronamaatregelen.

Jachthavens
De gevolgen van het coronavirus waren voor de jachthavens en de chartervaart het duidelijkst zichtbaar. Op Vlieland mocht bijvoorbeeld niet dubbel worden afgemeerd, waardoor veel meer buiten de havens geankerd werd. In de chartervaart werd 95% van de vaarten geannuleerd omdat deze onder de veel strengere horecaregels valt.

Verstoring door vliegtuigen
In de nadere analyses op onder meer De Vliehors viel op dat incidentele verstoring door bepaalde vliegtuigtypes een enorme impact kan hebben op vogels. Zo verspillen scholeksters bijvoorbeeld door verstoring een groot deel van hun dagelijkse beschikbare energie, zeker als opvliegen tijdens etenstijd. De mate van verstoring hangt  sterk af van het type vliegtuig, maar ook van de vlieghoogte. Sportvliegtuigjes, die hoger dan 450 meter moeten vliegen, verstoren bijvoorbeeld nauwelijks. Verstoring door laagvliegende transportvliegtuigen is het grootst.

Juridische bescherming
In deze editie van Wadden in Beeld ook aandacht voor de juridische bescherming van het Waddenzee-ecosysteem bij klimaatverandering. Stijgende temperaturen, meer weerextremen, zeespiegelstijging, minder zoetwaterinstroom in de zomer: de Waddenzee zal er mee te maken krijgen. Internationale verdragen en EU-richtlijnen beschermen de natuur van de Waddenzee, waardoor landen verplicht zijn om de natuur te behouden of te herstellen. Wadden in Beeld zet de beschermingsregimes en samenwerkingsverbanden op een rij, en stelt ook vragen: Hoe verhoudt deze verplichting zich tot het feit dat de Waddennatuur uiterst dynamisch is? En wat als die dynamiek zelf weer beïnvloed wordt door klimaatverandering?

Welvarend
Als laatste een opvallende ontwikkeling op het sociaaleconomische vlak. Een onderzoek naar migratiedynamiek laat zien dat op de Waddeneilanden geen sprake is van zogenoemde “gentrificatie”. Dat is de opwaardering van woongebieden door de komst van welvarende mensen,  een fenomeen dat speelt op een aantal Duitse Waddeneilanden. De nieuwkomers zijn wel relatief welvarend, maar niet welvarender dan de mensen die er al wonen.

Basismonitoring Waddenzee
Wadden in beeld 2020 is een uitgave van het Kernteam Basismonitoring Wadden, waarin samenwerken: ministerie Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Vogelbescherming Nederland, It Fryske Gea, Het Groninger Landschap, Landschap Noord-Holland, provincies Groningen, Fryslân, Noord-Holland, NAM en de Waddenacademie.

Het boekje wordt in een beperkte oplage verspreid en is te downloaden op https://www.waddenzee.nl/overheid/waddenzeebeheer/wadden-in-beeld

Wadden in Beeld 2019

In ‘Wadden in Beeld’ hebben verschillende beheerorganisaties de meest opvallende trends in het Waddengebied in 2019 in beeld gebracht. Naast een overzicht van de ontwikkelingen in de natuurwaarden is in deze vijfde jaargang veel aandacht voor de cijfers van gemeenten op sociaaleconomisch, demografisch en cultureel vlak.

Bekijk de digitale versie van Wadden in Beeld 2019 (pdf 12 Mb)

Wadden in Beeld 2018

In ‘Wadden in Beeld 2018’ hebben de verschillende beheerorganisaties de meest opvallende ontwikkelingen in het Waddengebied in 2018 in beeld gebracht. Met name de hete droge zomer zorgde voor een aantal opmerkelijke trends.

Bekijk hier de digitale versie van Wadden in Beeld 2018 (pdf 11,5 Mb).

Wadden in Beeld 2017

Voor het derde jaar achtereen is het boekje ‘Wadden in Beeld’ verschenen. Het boekje bevat een breed overzicht van ontwikkelingen in het Waddengebied per jaar, in dit geval over 2017. Het rapport is naast de waddenprofessional bedoeld voor een breed publiek. In Wadden in Beeld 2017 (pdf, 10 Mb) zijn links opgenomen naar de informatiebronnen.

Dit jaar komen vaste rubrieken als levende natuur, kernwaarden, morfologie en sociaaleconomische aspecten aan bod, en is er aandacht voor specifieke zaken die in 2017 hebben plaatsgevonden. Denk dan bijvoorbeeld aan de bescherming van het vogeleiland Griend, de grootschalige rampenoefening in september en de terugkeer van de Platte Oester.

Wadden in Beeld 2016

Na de primeur van vorig jaar is de tweede uitgave van het jaaroverzicht Wadden in Beeld 2016 (9 Mb, met links naar brondocumenten) gepubliceerd en aangeboden aan Bas Eenhoorn, voorzitter van het Regiecollege Waddengebied. De publicatie biedt een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van levende natuur, het beheer en het gebruik van werelderfgoed Waddenzee over het jaar 2016. Bovendien worden over vele onderwerpen langjarige cijferreeksen gepresenteerd, waardoor trends zichtbaar worden. Ten opzichte van de vorige uitgave is deze keer ook informatie opgenomen over maatschappelijk en economisch gebruik. Deze ‘signalen vanuit het beheer’ vormen een belangrijke bron van informatie voor het bijstellen en aanscherpen van de gemeenschappelijke basismonitoring in de Waddenzee.

Wadden in Beeld 2015

In ‘Wadden in Beeld 2015’ (pdf, 5 Mb) hebben de verschillende beheerorganisaties de meest opvallende trends en ontwikkelingen in het Waddengebied in de loop van 2015 in beeld gebracht. Deze signalen vormen een belangrijke bron voor het bijstellen en aanscherpen van de basismonitoring in de Waddenzee. Al geruime tijd was dit een wens van het Regiecollege Waddengebied. Wadden in Beeld 2016 verschijnt in het voorjaar 2017.

Het rapport biedt een breed overzicht van uiteenlopende ontwikkelingen. Door zijn compacte vorm en de beperking tot hoofdlijnen is het niet alleen goed leesbaar voor de waddenprofessional maar ook voor ieder ander met belangstelling voor het waddengebied. Op meerdere plaatsen kan de lezer vanuit de pdf doorklikken naar achterliggende brondocumenten.
De meest opvallende constateringen in de editie 2015 hebben te maken met rust en duisternis, de primaire productie (algengroei, het begin van de voedselketen) en de verspreiding van micro- en nanoplastics.